3 Haziran 2026 – Yusuf Arslan
Dünya, Pasifik Okyanusu’nda bazı uzmanlar tarafından “Godzilla benzeri” olarak tanımlanan son derece güçlü bir El Nino olayının eşiğinde bulunuyor. Bu hava olayı, küresel ekonomide ve uluslararası ilişkilerde önemli aksaklıklara yol açma potansiyeline sahip. El Nino, her on yılda iki veya üç kez meydana gelen bir okyanus ısınma dalgasıdır. Birleşmiş Milletler Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), bu fenomenin özellikle ekvator çevresindeki Pasifik’te oluştuğunu ve eylül ayında zirveye ulaşacağını bildirdi.
Bu sıcak akıntı, hava durumunu büyük ölçüde etkileyecek. Avustralya, Güney Asya ve Afrika’nın güney kesimlerinde kuraklık tehdidini artırırken, Amerika kıtasının bazı bölgelerinde ise şiddetli fırtınalar ve yoğun yağışlar bekleniyor. Uzmanlar, bu olgunun “tarihsel olarak kaydedilen en güçlü El Nino” olabileceğinden endişeli. Bunun sonuçları arasında sel, heyelan, orman yangınları, kıtlık, çatışma ve kitlesel göç gibi durumlar yer alıyor.
‘Godzilla’ ifadesi, NASA’dan kıdemli klimatolog Bill Patzert tarafından ilk kez 2015 yılında kullanılan bir terimdir. Patzert, o dönemde beklenen güçlü El Nino’yu tanımlamak için bu popüler kültür referansını kullanarak, olayın olağanüstü şiddetini halka daha iyi anlatmayı amaçladı. O zamandan beri, özellikle güçlü El Nino olayları için “Godzilla” benzetmesi yaygın olarak kullanılmaktadır.
Peki, dünyayı bekleyen olası etkiler neler? İngiliz basınından The Telegraph’ın derlemesine göre, El Nino’nun potansiyel etkileri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
1. **Gıda Arzında Kesintiler**: El Nino, kuraklık ve sel yoluyla küresel gıda sistemlerini olumsuz yönde etkileyebilir. Bu durum, gıda fiyatlarında ani artışlara ve tedarik zincirinde problemler yaratabilir. Dr. Mike Rivington, üst üste gelen şokların enflasyonu artıracağını ve “kazananlar ile kaybedenler” yaratacağını belirtiyor. Örneğin, Hindistan’daki musonların zayıflaması, tahıl üretimini olumsuz etkileyebilir. Geçmişte, 2015-2016 El Nino’sunda Güney Afrika’da mısır hasadı büyük ölçüde düşmüş ve ülke milyonlarca ton tahıl ithal etmek zorunda kalmıştı.
2. **Artan Göç Hareketleri**: Özellikle geçimlik tarımla uğraşan bölgelerde kuraklık, kitlesel göçlere yol açabilir. Doğu Afrika’da beklenen aşırı yağışlar ve sel, Batı ve Orta Afrika’da ise kuraklık, kırsal nüfusun şehirlere göç etmesine neden olabilir. 2006-2010 yıllarında yaşanan kuraklık, yaklaşık 1.5 milyon kişinin kırsaldan şehirlere göç etmesine sebep olmuştu ve bu durum iç karışıklıklara yol açmıştı.
3. **Çatışma Bölgelerinde Tırmanış**: Hassas devletlerdeki aşırı hava olayları, mevcut istikrarsızlıkları artırabilir. Yemen, Sahel bölgesi ve Doğu Afrika’daki su ve gıda kaynakları üzerindeki baskı, mevcut çatışmaları daha da derinleştirebilir. Sahel bölgesindeki kuraklık, genç erkeklerin işsizlik oranını artırarak silahlı gruplara katılımı teşvik edebilir. Uzmanlar, El Nino’nun gıda ve su kaynakları üzerindeki baskılarla “silahlaştırma” riskine de dikkat çekiyor.
Sonuç olarak, 2026 El Nino’sunun kimleri “kazanan”, kimleri “kaybeden” yapacağı henüz tam olarak bilinmiyor.
