1 Haziran 2026 tarihinde, Çin’in şimdiye kadar yurt dışına ihraç ettiği en büyük tünel açma makinesi (TBM), Avustralya’nın Sidney kentinde bulunan Western Harbour Tunnel (Batı Liman Tüneli) projesinde kazı çalışmalarına başladı. Çin Demiryolu Mühendislik Ekipmanları Grubu (CREG) tarafından üretilen bu dev makine, Sidney Limanı’nın altından geçecek yeni bir karayolu hattının inşasında kritik bir rol üstleniyor.
**YERALTINDA YENİ BİR KARAYOLU İNŞA EDİLİYOR**
Çin devlet televizyonu CCTV’nin bildirdiğine göre, Western Harbour Tunnel projesi kapsamında toplam 6 şeritli ve 6,5 kilometre uzunluğunda bir yeraltı karayolu inşa ediliyor. Proje, 1992 yılında hizmete açılan mevcut Sidney Liman Tüneli üzerindeki trafik yoğunluğunu azaltmayı hedefliyor. Yeni tünelin, 2028 yılında tamamlanarak hizmete girmesi planlanıyor.
**TEKNİK ÖZELLİKLERİYLE GÖZ DOLDURUYOR**
15,7 metre kazı çapına sahip ve yerel Aborjin kültürüne atıfla “Patyegarang” ismi verilen bu dev makine, sektördeki en büyük modellerden biri olarak dikkat çekiyor. 14 metre üzerindeki tünel açma makineleri “aşırı büyük ölçekli” olarak sınıflandırılırken, Patyegarang bu tanımın da ötesine geçiyor. Proje güzergahında yer alan minimum yarıçapı 960 metre olan ardışık S-virajlarının güvenli bir şekilde geçilmesi için makinenin yapısı, geleneksel TBM’lerden farklı olarak tasarlandı. Hassas bir mafsal sistemi ile segmentlere ayrılan makine, kazı sırasında “orta bölümünden” aktif olarak bükülebiliyor. Bu yenilikçi teknoloji sayesinde, makine keskin virajlarda hat hizasını kaybetmeden ve ilerleme hızını düşürmeden 15,7 metrelik kazı çapını koruyabiliyor.
**SU ALTI KAZI KOŞULLARIYLA MÜCADELE**
Liman tabanının altındaki değişken kaya ve tortu yapısıyla birlikte su basıncı karşısında, makine sürekli ve dengeli bir yüzey basıncı mekanizmasıyla işletiliyor. Bu sayede yüzey çökmesi (subsidence) riski minimize ediliyor. CREG, bu proje aracılığıyla büyük ölçekli ve aktif esneme kabiliyetine sahip tünel açma teknolojisini Avustralya altyapı pazarında ilk kez kullanıma sunmuş oldu.
Yusuf Arslan
